'Le songe' is het eerst gepubliceerd in 1944. Dit betekent dat de eerste lezers vooral intellectuelen in ballingschap en linkse verzetskringen waren. De publicatie als zelfstandige uitgave in 1949 leidde niet tot een groot publiek debat, maar het werk werd wel opgenomen in school- en universiteitsprogramma’s als voorbeeld van vroege kamp‑getuigenis in fictievorm; regelmatig besproken in contexten van Shoah‑literatuur, droom‑symboliek, en oorlogsethiek. Het werd omschreven als 'glacant, poignant, d’une importance capitale' voor het begrijpen van de morele dimensie van de kampen. Over het waarom het nooit grote bekendheid verwierf kun je voorzichtig concluderen dat 'Le songe' te donker, te visionair en te weinig narratief is om een breed publiek te bereiken. De tekst is kort, intens, en eerder een moreel‑filosofische meditatie dan een verhaal. Bron: Flaptekst, uitgeversinformatie
Bekijk voorbeeld (pdf)
Je kunt dit boek lenen als je lid bent van de Bibliotheek.
Inloggen
Let op: NIET te leen met een jeugdabonnement
Nog geen lid van de Bibliotheek?
Word lid
- Onderwerpen: Volwassenen
-
Geschiedenis & Politiek | Literatuur & Romans | Mens & Maatschappij | Vertaald
- Taal
- Nederlands
- Serie
- Biografische kleinoden
Meer informatie
- Uitgever
- Abraxas|Zuider-Amstel, Amsterdam
- Verschenen
- 2026
- ISBN
- 9789079133352
- Omvang
- 29 MB
- Aantekening
- ill. Herman Hana; red. Daniël Mok-Kolthoff; red. Henri Wiessing
- 'De droom' behoort tot de vroegste literaire pogingen om de werkelijkheid van de nazikampen te benaderen. Vercors baseerde de tekst op de getuigenis van een bevriende gedeporteerde. Het is een geconcentreerde verbeelding van ontmenselijking, geschreven toen de omvang van de vernietiging nog niet publiek bekend was. Juist daardoor werd het in verzetskringen gelezen als een vorm van vroeg weten: Een intuïtieve greep naar een werkelijkheid die zich nog niet volledig liet uitspreken. Voor het joods verzet had zo’n tekst een directe herkenbaarheid omdat men de richting van de geschiedenis al aanvoelde. Le songe benoemt in sobere taal wat men in die kringen wist of vreesde: dat het fascisme niet alleen onderdrukte, maar vernietigde. In het communistische verzet had het boekje een verwante betekenis: het fascisme werd gezien als een systeem dat tot ontmenselijking leidde. Le songe bevestigde dit in literaire vorm. Het communisme bood velen, ook na de oorlog, een morele horizon: het geloof dat een rechtvaardige wereld mogelijk was en dat de geschiedenis niet gedoemd was zich te herhalen. De leus Dit nooit weer was geen abstracte wens, maar een politieke en morele opdracht. Dat Tertia Kolthoff, joods, verzetsvrouw, communist – dit boekje, 'De droom', bezat, past in die context. Haar referentiepunt was de CPN; zij volgde de partijlijn trouw ook in hun kritiek op Stalin. De bibliotheek bestond, naast de complete Maigret-reeks en andere detectives vooral uit Pegasus‑uitgaven zoals van Theun de Vries. De persoonlijke, existentiële stemmen van M. Vasalis’ 'Parken en woestijnen' (1962), 'Vergezichten en gezichten' (1972), 'De vogel Phœnix', gezet uit de Romanée van Van Krimpen, (op het schutblad Dec. ’47 en haar handtekening) en 'De droom' en tonen een kant van haar die zij niet uitsprak: een innerlijke gevoeligheid, een ernst die niet in ideologische termen kon worden geformuleerd. Die combinatie geeft haar nalatenschap een diepte die zich niet laat uitspreken, maar wel laat vermoeden. Het zijn boeken die niet alleen gelezen, maar bewaard worden – als stille getuigen van wat is meegemaakt en niet onder woorden kan gebracht. In dat licht krijgt haar latere verzuchting – ‘welke link hebben we gemist?’ – een begrijpelijke plaats. Het is geen politieke vraag, maar een morele: hoe kon een beweging die streed tegen fascisme zelf blind worden voor misstanden elders. De tragiek doet niets af aan de oorspronkelijke drijfveer: het verlangen naar een wereld waarin vernietiging niet opnieuw mogelijk zou zijn. Dat zij de huidige gebeurtenissen in Gaza niet meer heeft hoeven meemaken, is een menselijke opluchting. Het past bij het besef dat sommige werkelijkheden te zwaar zijn voor wie al te veel heeft gedragen. 'Le songe' is het eerst gepubliceerd in 1944. Dit betekent dat de eerste lezers vooral intellectuelen in ballingschap en linkse verzetskringen waren. De publicatie als zelfstandige uitgave in 1949 leidde niet tot een groot publiek debat, maar het werk werd wel opgenomen in school- en universiteitsprogramma’s als voorbeeld van vroege kamp‑getuigenis in fictievorm; regelmatig besproken in contexten van Shoah‑literatuur, droom‑symboliek, en oorlogsethiek. Het werd omschreven als 'glacant, poignant, d’une importance capitale' voor het begrijpen van de morele dimensie van de kampen. Over het waarom het nooit grote bekendheid verwierf kun je voorzichtig concluderen dat 'Le songe' te donker, te visionair en te weinig narratief is om een breed publiek te bereiken. De tekst is kort, intens, en eerder een moreel‑filosofische meditatie dan een verhaal. Het kreeg respect, maar geen massale bekendheid – eerder een stille, maar blijvende plaats in de Franse herinnerings- en literatuurgeschiedenis.
Leesondersteuning
De onderstaande mogelijkheden zijn afhankelijk van de app, e-reader of internetbrowser waarmee je leest.
Voorlezen & brailleleesregel
Te lezen met voorleessoftware of brailleleesregel
Duidelijke letter, verzorgde typografie
Anderen leenden ook
Carry van Bruggen | Jacob Israël de Haan | Vercors | Francis de Pressensé De droom